De Jager schiet door
door Wil Vennix
In de debatten na Prinsjesdag wilden VVD, SP en PVV het kabinet wegsturen wegens gebrek aan daadkracht. Wat daar ook van zij, staatssecretaris Jan Kees de Jager van Financiën hadden ze daar toch wel van moeten uitzonderen. Hem kan namelijk eerder te veel dan te weinig daadkracht worden verweten. De Jager heeft in korte tijd een uitstekend politiek imago opgebouwd en profileert zich als oud-ondernemer vooral als een bestuurder die durft door te pakken. Zijn slimme en succesvolle strijd tegen het zwartsparen is daarvan het meest sprekende voorbeeld. Daarnaast wil hij voor nieuwjaar nog maar liefst acht fiscale wetsvoorstellen door het parlement loodsen. Maar het lijkt erop dat hij daarmee zijn hand toch wat overspeeld heeft. Wetenschappers en praktijkfiscalisten spreken hardop hun zorg uit dat dit ongezond hoge tempo van wetgeving ten koste zal gaan van de kwaliteit.
Het pijnlijkst werd dit duidelijk bij de behandeling van de nieuwe schenk- en erfbelasting. Bij de indiening van dit wetsvoorstel afgelopen voorjaar oogstte de staatssecretaris nog veel lof. Lagere tarieven plus een eenvoudigere wet, en dat alles ook nog budgettair neutraal! Maar dat positieve sentiment is inmiddels omgeslagen. De Tweede Kamer heeft een aantal deskundigen uitgenodigd om in een hoorzitting hun visie te geven op het wetsvoorstel. Dat leidde tot ongemeen scherpe kritiek. Zo stelde Koos Boer dat het De Jager niet zal lukken om 200 miljoen euro extra belasting te innen door vermogen dat is ondergebracht in buitenlandse trusts harder aan te pakken. Boer promoveert binnenkort op de fiscale aspecten van trusts en is dus bij uitstek deskundig op dit terrein. Behalve wetenschapper is Boer echter ook nog belastingadviseur en dus houden sommige politici er rekening mee dat hij met zijn kritiek (mede) voor eigen parochie preekt. Niettemin zijn de kamerleden van deze kritiek zo geschrokken dat ze de eigen parlementaire advocaat opdracht hebben gegeven hier advies over uit te brengen.
De staatssecretaris vindt dit niet leuk en heeft de tegenaanval al ingezet. Voor de PvdA-fractie komt de kritiek echter prima van pas, omdat die een goed excuus geeft om haar instemming met de nieuwe schenk- en erfbelasting ter discussie te stellen. Sowieso hebben de lagere inkomens met de wetswijziging niet veel te winnen, het zijn vooral de rijken die profiteren van de lagere tarieven en de ondernemers van de verruimde vrijstelling voor bedrijfsoverdracht. De Jager en zijn CDA willen de wetswijziging per se op 1 januari 2010 in werking laten treden en politiek gezien kan de PvdA daar dus wisselgeld voor verlangen.
Buiten de vele wetswijzigingen voor de korte termijn, denkt De Jager ook aan de langere termijn. Hij heeft een commissie ingesteld die moet gaan adviseren over vernieuwingen van ons belastingstelsel. Maar liefst zes van de negen commissieleden komen uit de overheidshoek en slechts drie van buiten. Dat is opmerkelijk, want eerdere belastingherzieningscommissies waren volledig onafhankelijk. Gevreesd moet dan ook worden dat het ministerie van Financiën achter de schermen een stevige vinger in de pap houdt. Dit voedt de gedachte dat de commissie vooral dient om de geesten rijp te maken voor zware ingrepen die men nu nog niet kan ‘verkopen’, zoals beperking van de hypotheekrenteaftrek.
Mr. W.J.M. Vennix FB is vennoot bij De Beer Accountants & Belastingadviseurs te Tilburg
Columns 2006
