Renteaftrek onder vuur
Door Wil Vennix
Onlangs was er discussie in de media over onduidelijkheden over de hypotheekrenteaftrek ná 2031. Eerlijk gezegd verbaast het me zeer dat er mensen zijn die zich hier sappel over maken. Je nu afvragen of je over 20 jaar nog renteaftrek zult hebben, is even zinloos als bang zijn dat het in 2050 op je verjaardag zal regenen. De voorspelling die Wouter Bos tijdens een recente bijeenkomst met studenten van de UvA deed dat “het huidige systeem van fiscale aftrek van hypotheekrente niet het volgende kabinet zal overleven”, getuigt van meer realisme. De werkgroep die voorstellen gaat doen voor herziening van het belastingstelsel, zal immers haar pijlen zonder enige twijfel mede richten op de hypotheekrenteaftrek.
Sterker nog, op 1 januari 2010 zal de renteaftrek al verder worden beperkt. Tot 2004 kon men bij verhuizing de renteaftrek optimaliseren door de koopsom voor het nieuwe huis volledig te lenen. De bijleenregeling heeft daar een einde aan gemaakt door te bepalen dat de overwaarde van de oude woning moet worden geherinvesteerd in het nieuwe huis. De bijleenregeling kent nu nog een versoepeling voor als men een goedkoper huis terugkoopt. Neem een ouder echtpaar dat zijn woning verkoopt voor 5 ton en een appartement van 3 ton terugkoopt. Ze hebben een hypotheek van 2 ton en willen die graag houden, omdat ze de 2 ton die ze dan overhouden, willen besteden aan reizen, schenkingen enz. Nu kan dat nog, maar vanaf 1 januari kunnen ze na de verhuizing geen rente meer aftrekken. Als ze toch een hypotheek nemen, valt die schuld in box 3. Te elfder ure is er nog een overgangsregeling opgenomen voor mensen die voor 1 oktober 2009 een nieuw huis hebben gekocht, maar hun oude woning op 1 januari 2010 nog niet hebben verkocht. Gelukkig maar, want deze groep zal in de huidige markt veelal sowieso in een lastig parket zit.
Dan nog een wetstechnisch nieuwtje in de schenkbelasting. Voor schenkingen van ouders aan kinderen geldt vanaf 2010 een jaarlijkse vrijstelling van 5.000 euro. Daarnaast kan aan kinderen tussen de 18 en 35 jaar eenmalig 24.000 euro belastingvrij worden geschonken. Nieuw is dat die eenmalige vrijstelling wordt verhoogd naar 50.000 euro als het kind de schenking gebruikt voor een dure studie óf voor de aankoop van een woning. Deze nieuwe vrijstelling oogt beslist sympathiek, maar bij nadere beoordeling is het toch een beetje een instinker, want het kind heeft voor de geschonken 50.000 euro geen renteaftrek. Bij een rente van 6 procent en een belastingtarief van 42 procent, mist hij dan ieder jaar een teruggaaf van 1.260 euro. De renteaftrek blijft wél in stand als de ouders het kind aan de ene kant 50.000 euro lenen voor de aankoop van het huis en aan de andere kant 50.000 euro schenken door middel van schuldigerkenning. Als dat laatste ineens gebeurt, kost het 2.600 schenkbelasting (10 procent van 26.000), maar als eerst 24.000 euro en daarna een aantal jaren 5.000 euro kan het zelfs voleldig belastingvrij. Ik weet het: het fiscale aspect mag niet altijd beslissend zijn, maar ik vermoed dat veel ouders en kinderen deze rekensom toch zullen maken.
Mr. W.J.M. Vennix FB is vennoot bij De Beer Accountants & Belastingadviseurs te Tilburg
