De tijd van schenken...
door Wil Vennix
Crisis of geen crisis, er wordt met de feestdagen weer heel wat ‘geschonken’ in Nederland. Wijn, bier en champagne, het gaat er in grote hoeveelheden doorheen. Maar ook de andere betekenis van ‘schenken’ komt van oudsher onder de kerstboom of aan het familiediner aan de orde. Zeker nu op 1 januari a.s. de nieuwe Wet Schenk- en Erfbelasting in werking treedt, is het verstandig om te bekijken of daar nog op ingespeeld moet en kan worden.
Een eerste aandachtspunt is de gewone schenking aan kinderen en kleinkinderen. Het ministerie van Financiën stuurde na het aannemen van de wet wel een triomfantelijk persbericht rond waarin stond dat “de tarieven fors omlaag gaan”, maar dat geldt niet voor alle schenkingen. Het tarief voor schenkingen van ouders aan kinderen (boven de vrijstelling) begint nu nog met 5% en vervolgens 8%, maar vanaf 2010 is dat minimaal 10%. Ouders die voornemens zijn hun kinderen de komende jaren schenkingen te doen, zouden dat daarom dit jaar nog kunnen doen. Ook schenkingen aan kleinkinderen zijn – tot een bedrag van 48.253 euro (inclusief vrijstelling) dit jaar voordeliger dan volgend jaar.
Schenkingen onder schuldigerkenning ofwel ‘papieren schenkingen’ blijven onder de nieuwe wet mogelijk. Dit moet via de notaris, dus als u nog wil profiteren van de huidige tarieven, moet u snel zijn. De regels voor zo’n papieren schenking zijn wel aangescherpt. De ouders moeten over het schuldig erkende bedrag 6% rente betalen aan de kinderen en die rente moet ook daadwerkelijk worden betaald. Als men minder dan 6% rente overeenkomt of – al is het maar eenmalig – een keer vergeet om de rente te betalen, werkt de hele constructie niet. Het schuldig erkende bedrag wordt dan bij overlijden bij de erfenis opgeteld en belast met erfbelasting. Mensen die in het verleden papieren schenkingen hebben gedaan doen er dus goed aan om na te gaan of alles volgens de regels is verlopen. Zo niet, dan zou men er bijvoorbeeld voor kunnen kiezen het schuldig erkende bedrag alsnog uit te betalen aan de kinderen.
Ook voor situaties waarin ouders en kinderen respectievelijk het vruchtgebruik en de bloot eigendom van een onroerend goed hebben, verandert veel. De nieuwe wet pakt deze constructie keihard aan en ontziet daarbij bestaande gevallen niet. Er zijn wel manieren om de gevolgen van de wetswijziging te verzachten, maar dan moet men wel in actie komen.
Wie ook in actie moeten komen zijn de penningmeesters van verenigingen en stichtingen die mogelijk als goed doel kunnen worden aangemerkt. Enerzijds zijn de voorwaarden om te kwalificeren als Algemeen Nut Beogende Instelling oftewel ANBI flink aangescherpt. Anderzijds is er een nieuwe categorie in de wet gekomen waaraan minder strenge eisen worden gesteld: de Sociaal Belang Behartigende Instelling oftewel SBBI. Zowel de ANBI als de SBBI kunnen onbelast schenkingen en erfenissen ontvangen. Giften aan een ANBI kunnen voor de schenker bovendien leiden tot een aftrekpost in de inkomstenbelasting. En zeg nou zelf: wat is er nu mooier dan een genereus gebaar dat leidt tot een belastingvoordeel?
Mr. W.J.M. Vennix FB is vennoot bij De Beer Accountants & Belastingadviseurs te Tilburg
